Abażur możesz zrobić na bazie starego stelaża, papieru albo tkaniny. Najważniejsze są dokładne wymierzenie materiału, równomierne napięcie i bezpieczna odległość od żarówki. Dzięki temu zyskasz niepowtarzalny klosz, który odnowi lampę i zmieni sposób, w jaki światło rozchodzi się po wnętrzu.
Czego potrzebujesz do wykonania abażuru?
Najłatwiej zacząć od gotowego stelaża. Może pochodzić ze starego abażuru, nawet jeśli jego materiał jest już zniszczony. Po zdjęciu tkaniny sprawdź, czy obręcze są całe i czy zachowują właściwy kształt. Jeżeli dolne kółko jest luźne, ustabilizujesz je później paskami papieru albo dodatkowymi przeszyciami.
Przygotuj narzędzia potrzebne do cięcia, mierzenia i mocowania:
- Narzędzia – nożyczki, skalpel, linijka, ołówek, gruba igła i papier ścierny do oczyszczenia stelaża.
- Materiały do mocowania – klej introligatorski, lniana woskowana nić oraz kawałki papieru do stabilizacji obręczy.
- Baza – stelaż nowy lub odzyskany ze starego klosza.
Do wykonania poszycia możesz wybrać papier czerpany, len, jedwab albo inną tkaninę przepuszczającą i rozpraszającą światło. Papier czerpany daje ciekawy efekt, szczególnie gdy w jego strukturze znajdują się liście, płatki kwiatów lub włókna. Tkanina łatwiej dopasowuje się do zaokrągleń, natomiast papier wymaga spokojnego naciągania i precyzyjnego wykończenia.
Materiał powinien być dopasowany do rodzaju źródła światła. Wybieraj tworzywa przeznaczone do zastosowań przy oprawach oświetleniowych i nie używaj materiału, który łatwo się topi lub zapala.
Jak zrobić abażur krok po kroku?
Przy prostym stelażu możesz połączyć klejenie z szyciem. Szycie daje większą kontrolę nad naprężeniem papieru lub tkaniny, a klej pozwala estetycznie zamknąć krawędzie.
- Przygotuj stelaż – zdejmij stare poszycie, usuń resztki kleju i oczyść druty. Sprawdź, czy obręcze leżą równo. Luźne elementy ustabilizuj tymczasowo taśmą papierową, aby nie przesuwały się podczas pracy.
- Wyznacz rozmiar poszycia – przyłóż górną obręcz do papieru i obracaj ją po powierzchni, zaznaczając długość potrzebną do owinięcia stelaża. Dodaj zapas na połączenie oraz na wykończenie górnej i dolnej krawędzi. Przy tkaninie zostaw większy margines na podwinięcie.
- Wytnij materiał – użyj ostrego skalpela i linijki przy papierze, a nożyczek przy tkaninie. Papier czerpany może mieć nierówną strukturę, dlatego przed cięciem wybierz fragmenty, w których najlepiej prezentują się włókna i dekoracyjne wtrącenia.
- Połącz poszycie – papier możesz zszyć grubą igłą i lnianą woskowaną nicią. Najpierw wykonaj otwory w równych odstępach, na przykład co około 1 cm, a potem połącz krawędzie. Jeśli wybierasz klejenie, nałóż cienką warstwę kleju introligatorskiego i dociskaj fragment po fragmencie, aby nie powstały zgrubienia.
- Naciągnij materiał na stelaż – zacznij od jednego punktu i stopniowo przesuwaj się wokół obręczy. Nie napinaj całego poszycia jednocześnie. Kontroluj powierzchnię po każdym przyklejonym lub przyszytym odcinku, ponieważ zbyt mocne pociągnięcie w jednym miejscu powoduje marszczenie po przeciwnej stronie.
- Wykończ górną krawędź – w papierze wykonaj nacięcia tworzące ząbki o szerokości około 1 cm. Posmaruj je klejem, zagnij do środka i przyklej do obręczy. Ząbki lepiej dopasowują się do okręgu niż jeden szeroki, sztywny pas.
- Zamocuj dolną obręcz – jeśli nie trzyma się stabilnie, wsuń ją do środka abażuru i przyklej w kilku miejscach małymi paskami papieru. Nie zastępuj nimi całego poszycia, ponieważ ich zadaniem jest tylko zablokowanie kółka.
- Zostaw lub ozdób brzegi – papier czerpany może wyglądać dobrze z lekko postrzępioną krawędzią. Przy tkaninie możesz zastosować lamówkę, wąską taśmę albo równy szew. Wykończenie powinno pasować do konstrukcji, a nie zasłaniać światła.
Przy pracy z papierem nie próbuj wyrównywać wszystkich drobnych nierówności za pomocą dużej ilości kleju. Papier mięknie po nałożeniu spoiwa, a następnie sztywnieje. Cienka warstwa pozwala zachować jego fakturę i ogranicza ryzyko powstania plam.
Dobór materiału i rozpraszanie światła
Przed przyklejeniem całego poszycia zrób próbę z małym kawałkiem materiału. Przyłóż go do stelaża i włącz lampę, aby ocenić kolor oraz intensywność światła. Papier czerpany zwykle tworzy miękką, rozproszoną poświatę, a jego naturalne włókna stają się widoczne po zapaleniu lampy. Jedwab przepuszcza światło delikatniej i daje bardziej gładki efekt. Len rozprasza je mniej równomiernie, ale jego splot może ciekawie podkreślić strukturę klosza.
Im gęstszy i ciemniejszy materiał, tym mniej światła wydostaje się na zewnątrz. Przy lampie używanej do czytania wybierz poszycie, które przepuszcza wystarczającą ilość światła. Przy lampie dekoracyjnej możesz postawić na grubszą fakturę i bardziej nastrojowy efekt.
Bezpieczeństwo użytkowania abażuru
Do własnoręcznie wykonanych abażurów stosuj żarówki LED, które zwykle nagrzewają się znacznie mniej niż tradycyjne żarówki żarowe. Materiał nie powinien dotykać żarówki ani znajdować się tuż przy niej. Zachowaj bezpieczny odstęp zalecony dla użytej oprawy, a w razie wątpliwości wybierz większy stelaż lub słabsze źródło światła.
Przed pierwszym użyciem sprawdź, czy papier lub tkanina nie przesuwa się, nie opiera na oprawce i nie tworzy fałd skierowanych w stronę żarówki. Nie stosuj źródeł światła o wysokiej mocy ani materiałów łatwopalnych. Gdy abażur zaczyna się wyraźnie nagrzewać, odkształcać lub wydzielać zapach, wyłącz lampę i zrezygnuj z dalszego używania do czasu usunięcia przyczyny.
Najlepszy efekt daje cierpliwe naciąganie poszycia i spokojne wykańczanie brzegów. Stary stelaż, papier czerpany lub kawałek naturalnej tkaniny wystarczą, aby stworzyć klosz o zupełnie własnym charakterze.
Artykuł nie stanowi porady dotyczącej instalacji elektrycznej. W przypadku wątpliwości związanych z oprawą lub przewodami skonsultuj się z wykwalifikowanym elektrykiem.